جراحی رینوپلاستی یا همان عمل زیبایی بینی بر خلاف طرفداران بسیاری که دارد مانند بیشتر اعمال جراحی شامل برخی عوارض بعد از عمل می شود که یبوست بعد از آن موضوع مورد بحث در این مقاله می باشد. علت بروز یبوست بعد از جراحی بینی می تواند عدم تحرک کافی به دلیل طی شدن دوره نقاهت پس از عمل باشد. دلیل دیگر با رژیم غدایی فرد مرتبط بوده و خود جراحی نیز می تواند روی عملکرد سیستم گوارش تاثیر گذاشته و تحرکات روده و شکم را به دلیل افزایش جذب آب از روده کاهش بدهد. برای رفع این عارضه ، خواندن این مقاله از دکتر علیرضا مجلسی ، بهترین جراح بینی اصفهان را از دست ندهید.
یبوست بعد از جراحی بینی
مصرف داروهای مسکن و عدم انجام فعالیت های سنگین پس از عمل بینی می تواند او را در معرض ابتلا به یبوست بعد از رینوپلاستی قرار دهد. اگرچه در طی زمان با بهبودی بیمار ، این مشکل رفع می شود اما برخی از افراد ممکن است نگران وضعیت سلامتی خود بر روند بهبودی بعد از عمل باشند. داروهای تجویزی در دوران بعد از انجام عمل زیبایی بینی از دسته داروهای ضد درد هستند که یبوست بعد از جراحی بینی از عوارض شناخته شده آن ها محسوب می شود. برخی از این داروها حرکت غذا را در روده کند کرده و مدفوع را سفت و خشک می کند. جذب آب از سیستم گوارشی در نتیجه مصرف این دسته از داروها افزایش یافته و از طرفی احساس دفع کاهش می یابد. داروهای آنتی هیستامین نیز نقش مهمی در ابتلا به عدم کار کردن شکم بعد از عمل بینی دارد. بیهوشی که در جریان جراحی ها و همینطور عمل زیبایی بینی انجام می شود با فلج کردن عضله ها ، حرکات مدفوع را متوقف و تا زمان به هوش آمدن ، فرد را در همان حالت نگاه می دارد. از آنجایی که برگشت به حالت سابق در عضلات چند روزی به طول می انجامد ، برگشت حرکات روده ای و عملکرد سیستم گوارشی نیز طول می کشد. از این رو بهبودی از یبوست بعد از جراحی بینی زمان می برد. با این حال رفع خشکی روده پس از جراحی دماغ کار دشواری نبوده و تنها نیاز به رعایت برخی از نکات ساده روزمره دارد.
علت یبوست بعد از جراحی بینی چیست؟
یبوست بعد از جراحی بینی معمولا موقتی است و در بیشتر افراد به دلیل تغییرات ایجاد شده در روزهای بعد از عمل اتفاق می افتد. چند عامل مهم می توانند در بروز آن نقش داشته باشند:
- مصرف داروهای مسکن : برخی داروهای مسکن، به ویژه مسکن های قوی تر، می توانند حرکات طبیعی روده را کاهش دهند. در نتیجه مدفوع دیرتر دفع شده و احساس نفخ، سنگینی یا دفع سخت ایجاد می شود. اگر یبوست پس از شروع داروها ایجاد شده باشد، بهتر است درباره نوع مسکن و امکان تغییر آن با پزشک معالج مشورت شود و دارو بدون نظر پزشک قطع نشود.
- کاهش فعالیت بدنی : بعد از عمل بینی معمولا فرد چند روز استراحت بیشتری دارد و فعالیت روزانه او کاهش پیدا می کند. کم تحرکی می تواند حرکات روده را کندتر کند و یکی از دلایل شایع یبوست در دوران نقاهت باشد. استراحت لازم است، اما در صورت اجازه پزشک، راه رفتن آرام در خانه می تواند به عملکرد طبیعی روده کمک کند.
- کم شدن مصرف آب : بعضی بیماران به دلیل تهوع، خشکی دهان، تنفس دهانی یا بی اشتهایی، مایعات کمتری مصرف می کنند. کمبود آب باعث سفت شدن مدفوع می شود و دفع را دشوارتر می کند. نوشیدن مایعات کافی در طول روز، مگر اینکه پزشک محدودیتی برای مصرف مایعات تعیین کرده باشد، اهمیت زیادی دارد.
- تغییر رژیم غذایی : پس از جراحی ممکن است بیمار بیشتر غذاهای نرم و کم فیبر مصرف کند و میزان میوه، سبزیجات و غلات کامل در رژیم غذایی کاهش پیدا کند. این تغییر می تواند به کاهش حجم و افزایش سفتی مدفوع و یبوست بعد از جراحی بینی منجر شود. اضافه کردن تدریجی مواد غذایی حاوی فیبر، همراه با مصرف آب کافی، می تواند به پیشگیری از یبوست کمک کند.
- اثر داروهای بیهوشی و تغییر شرایط بدن : داروهای مورد استفاده در زمان بیهوشی و تغییر موقت در برنامه غذایی و فعالیت بدنی می توانند برای مدت کوتاهی عملکرد دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار دهند. به همین دلیل، بروز یبوست در روزهای ابتدایی بعد از عمل لزوما نشانه وجود مشکل جدی نیست.
- نگه داشتن مدفوع به دلیل ترس از فشار : برخی بیماران به دلیل نگرانی از وارد شدن فشار به بینی، دفع را به تاخیر می اندازند. این کار می تواند مدفوع را خشک تر و دفع را دشوارتر کند. هنگام دفع، از زور زدن شدید خودداری کنید و اگر یبوست ادامه داشت، با پزشک درباره یک ملین مناسب مشورت کنید.
در صورتی که یبوست شدید باشد، چند روز ادامه پیدا کند یا همراه با درد قابل توجه شکم، استفراغ، نفخ شدید یا ناتوانی در دفع گاز باشد، بهتر است پزشک بررسی لازم را انجام دهد. همچنین مصرف خودسرانه ملین ها، به ویژه در دوره نقاهت، توصیه نمی شود.
تاثیر استرس در یبوست بعد از جراحی بینی
اگر فرد برای انجام عمل بینی دچار تنش و استرس باشد بدن با تغییر وضعیت در گوارش سعی در کنترل اوضاع خواهد داشت. استرس باعث گرفتگی روده ها و سفت و سخت شدن مدفوع می شود. در این صورت دفع برای فرد مشکل بوده و تکرار این وضعیت به بروز اختلال گوارشی می انجامد. خشکی شکم بعد از رینوپلاستی یک عارضه شایع ، اما کمتر شناخته شده بین عموم مردم است.
علائم یبوست بعد از رینوپلاستی
یبوست بعد از جراحی بینی با علائمی همراه است که با توجه به آن ها فرد تشخیص کار نکردن شکم بعد از عمل را می گیرد. این علائم شامل مواردی از قبیل :
- نیاز به زور زدن هنگام دفع
- درد در شکم و احساس تخلیه ناقص
- اجابت مزاج کمتر از سه بار در هفته
- افزایش نفخ و سفتی مدفوع
آیا پیشگیری و درمان از یبوست بعد از جراحی بینی امکان پذیر است؟
البته که پیشگیری از بروز یک مشکل ، آسان تر و کم هزینه تر از درمان آن است. در مواقعی که گریزی از بروز مشکلی مانند ابتلا به کار نکردن شکم بعد از رینوپلاستی وجود ندارد ، با در پیش گرفتن برخی از روش ها شدت عارضه کاهش می یابد و علائم مدیریت می یابد. یکی از روش های رایج برای پیشگیری نسبی و درمان این عارضه ، مصرف داروهای ملین است. دکتر مجلسی معمولا با تجویز مسکن ، به روان شدن روده ها کمک می کند. در این صورت می بایست داروی تجویزی پزشک را مصرف کنید. توجه داشته باشید که از داروهای بدون نسخه رایج برای مدیریت علائم به شکل خوددرمانی استفاده نکنید.
- مصرف مایعات زیاد
واضح است که نوشیدن آب زیاد به پیشگیری و همچنین رفع مشکل کمک بسزایی می کند. اما باید دقت کرد که نوشیدنی نباید حاوی کافئین نباشد. نوشیدنی های عاری از کافئین مانند آب معمولی و آب میوه ها را در لیست مصرف قرار دهید. هیدراته ماندن تاثیر زیادی بر کاهش خطر یبوست بعد از جراحی بینی دارد.
- خوردن مواد حاوی فیبر زیاد
خوراکی های حاوی فیبر زیاد که شامل میوه ها و سبزیجات به ویژه سبزیجات برگ سبز می شود نقش مهمی در درمان یبوست بعد از جراحی بینی خواهد داشت. به طور مثال میوه ای مانند پرتقال که هم آب کافی و هم فیبر کافی دارد انتخاب ایده آلی است. گوشت کمتری بخورید و وعده را با تغذیه گیاهی جایگزین کنید.
سایر روش های پیشگیری از یبوست بعد از جراحی بینی
- رعایت نظم در مصرف وعده های غذایی و میان وعده ها
- مصرف مکمل سیترات منیزیوم
- استفاده از شیاف گلیسیرین و همچنین استفاده از نرم کننده های مدفوع
